Matura z WOS-u · sprawozdania CKE 2025 i 2026

Najtrudniejsze zadania z matury z WOS-u w 2025 i 2026 r. Czego uczą sprawozdania CKE

Co roku CKE publikuje sprawozdanie z matury. Podaje w nim wynik każdego zadania i pokazuje typowe błędy maturzystów. Przeczytaliśmy sprawozdania z 2025 i 2026 r. i wybraliśmy zadania, na których traciło się najwięcej punktów. Najwięcej miejsca poświęcamy arkuszowi wos (22) z maja 2026 r., bo to pierwsza matura według podstawy programowej, która obowiązuje także w 2027 r.

Zespół Akademii WOS-u · stan na 30 października 2026 r. · dane: sprawozdania CKE z 2025 i 2026 r.

Najważniejsze w skrócie

Maj 2026, wos (22)
16 973 tegorocznych absolwentów, średni wynik 44%, mediana 42%
Najtrudniejsze w 2026 r.
zadanie 2 (stowarzyszenie czy fundacja): 15%, zadanie 17.2 (Rada czy Rada Europejska): 18%
Zadanie rozszerzonej odpowiedzi
42% w 2026 r. – nie było najtrudniejsze, ale najlepiej różnicowało zdających
Maj 2026, wos (19–21)
3718 zdających, średni wynik 22%
Maj 2025
arkusz za 60 pkt według wcześniejszej podstawy programowej, średni wynik 32%, najtrudniejsze zadanie 19.2: 9%
Stała prawidłowość
zadania otwarte wypadają słabiej niż zamknięte (w 2025 r. 29% wobec 47%)

Jak czytać dane ze sprawozdania

Przy każdym zadaniu CKE podaje poziom wykonania w procentach. Im niższa liczba, tym gorzej poszło zdającym. W arkuszu wos (22) z maja 2026 r. poziom wykonania wahał się od 15 do 86%. CKE zaliczyła jedno zadanie do bardzo łatwych, cztery do łatwych, 19 do umiarkowanie trudnych, 12 do trudnych i dwa do bardzo trudnych.

Sprawozdanie przydaje się do nauki z dwóch powodów. Pokazuje, które wymagania z podstawy programowej sprawiają kłopot całemu rocznikowi, i zawiera prawdziwe odpowiedzi maturzystów z komentarzem egzaminatorów. To najlepsza lista pułapek, jaką da się zdobyć przed własną maturą.

Matura 2026, arkusz wos (22): zadania z najniższym wynikiem

ZadanieCzego dotyczyłoWynikCo poszło nie tak według CKE
2forma prawna organizacji z fragmentu ustawy: stowarzyszenie czy fundacja15%złe rozstrzygnięcie, a w uzasadnieniu przepis, który nie dotyczył cechy odróżniającej stowarzyszenie od fundacji
17.2czy notatka prasowa dotyczy Rady (UE), czy Rady Europejskiej18%błąd popełniony w zadaniu 17.1 przenosił się na 17.2
9.2referendum lokalne a ogólnokrajowe: kto może je zainicjować i jaka frekwencja jest potrzebna21%najczęściej zła wymagana frekwencja w referendum ogólnokrajowym
7.2czy przepis o Senacie pochodzi z Konstytucji PRL z 1952 r.27%błędne uzasadnienia, mylenie przepisu z konstytucją kwietniową lub z Konstytucją PRL
8.2Rzecznik Praw Obywatelskich: kto go powołuje i na ile lat30%zły organ powołujący albo zła długość kadencji
3migracje do Polski i z Polski w 2023 r. na wykresach GUS (prawda–fałsz)34%CKE nie omówiła tego zadania
11.2kontrasygnata w konstytucji marcowej a dziś34%brak znajomości obecnych przepisów, których nie było w materiale
17.1instytucje UE rozpoznawane po opisach34%najczęściej mylono opisy B i C
10.1organy samorządu na schemacie wyboru35%zła nazwa organu stanowiącego województwa
13.3nazwa wymogu obecności minimalnej liczby członków przy głosowaniu35%zamiast „kworum” pisano np. „większość bezwzględna” albo „wotum nieufności”

Tuż za tą dziesiątką są zadanie 13.1 (sejmowa komisja śledcza, 38%) i 16.2 (pełna polska nazwa Organizacji Narodów Zjednoczonych, 39%). Zadanie rozszerzonej odpowiedzi, czyli wystąpienie w Sejmie o budżecie obywatelskim, wypadło na 42%.

Rozwiązujemy zadanie, za które punkt zdobyło 15% zdających

Zadanie 2. (0–1), matura z WOS-u, maj 2026, arkusz wos (22)

Fragment ustawy

Art. 2. 1. [Ta organizacja] jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych.
2. [Ta organizacja] samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące […] działalności.
3. [Ta organizacja] opiera działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw […] może zatrudniać pracowników, w tym swoich członków.

Dz.U. z 2020 r. poz. 2261 (stan prawny na dzień 29 stycznia 2026 r.)

Rozstrzygnij, czy przytoczony fragment ustawy dotyczy fundacji. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do przytoczonego fragmentu ustawy.

Jak do tego podejść

  1. Poszukaj w przepisie cechy, która odróżnia jedną formę organizacji od drugiej. Tu są dwie: „zrzeszenie” i praca społeczna „swoich członków”.
  2. Zrzeszenie, które ma członków, to stowarzyszenie. Dlatego fragment nie dotyczy fundacji.
  3. W uzasadnieniu powołaj się na te słowa z przepisu. Polecenie wprost wymaga odwołania do przytoczonego fragmentu, więc ogólnik o różnicach między organizacjami nie wystarczy.

Rozstrzygnięcie: Nie.

Uzasadnienie (przykład z zasad oceniania CKE): Przywołany został fragment ustawy o stowarzyszeniach, na co wskazuje zrzeszeniowy charakter organizacji, która posiada swoich członków.

Punktacja CKE: 1 pkt za poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem, 0 pkt za odpowiedź, która nie spełnia tego wymagania, albo brak odpowiedzi. Zadanie sprawdza wymaganie VI.4 z podstawy programowej: „porównuje status prawny stowarzyszeń, fundacji i organizacji pożytku publicznego”. Zasady oceniania, s. 4–5; sprawozdanie CKE 2026, s. 18.

Według CKE najczęstszy błąd polegał na złym rozstrzygnięciu, z którego wynikało błędne uzasadnienie. Wielu zdających powoływało się też na przepis, który nie dotyczył cechy odróżniającej stowarzyszenie od fundacji. Ten sam obszar sprawiał kłopot rok wcześniej. W maju 2025 r. rozpoznanie formy prawnej organizacji pozarządowej (zadanie 6.1) dało 21%, a pytanie o uprawnienia organizacji pożytku publicznego (zadanie 6.2) 16%.

Drugi przykład: Rada czy Rada Europejska

Zadania 17.1 i 17.2 z 2026 r. dobrze pokazują, jak działa wiązka zadań. Materiał składał się z trzech opisów instytucji UE i krótkiej notatki prasowej.

Zadania 17.1. (0–2) i 17.2. (0–1), maj 2026

Opis A: […] reprezentuje obywateli państw członkowskich UE. Posłowie wybierani są w wyborach bezpośrednich.

Opis B: […] reprezentuje rządy poszczególnych państw członkowskich UE. To instytucja, w ramach której przedstawiciele rządów państw członkowskich i eksperci spotykają się na posiedzeniach organizowanych według dziedzin polityki.

Opis C: […] wspiera wspólne interesy UE. Przedkłada wnioski ustawodawcze, realizuje politykę UE, wykonuje budżet oraz czuwa nad prawidłowym stosowaniem prawa Unii przez poszczególne państwa członkowskie UE.

Na podstawie: Instytucje i organy UE, european-union.europa.eu

Notatka prasowa (w skrócie): spotkanie w Brukseli zwołał przewodniczący Antonio Costa, a uczestniczyli w nim szefowie państw i rządów 27 państw członkowskich UE.

17.1. Do opisów przyporządkuj nazwy instytucji UE wybrane spośród: Rada, Komisja Europejska, Rada Europejska, Parlament Europejski, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

A – Parlament Europejski, B – Rada (Unii Europejskiej), C – Komisja Europejska.

17.2. Rozstrzygnij, czy notatka prasowa dotyczy spotkania przedstawicieli instytucji z opisu B. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie: Nie. Uzasadnienie (jeden z przykładów CKE): To jest spotkanie Rady Europejskiej, gdyż tworzą ją szefowie państw i rządów.

Punktacja CKE: w 17.1 2 pkt za trzy poprawne przyporządkowania, 1 pkt za dwa. W 17.2 1 pkt za poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem. Poziom wykonania: 34% i 18%. Zasady oceniania, s. 24–25; sprawozdanie CKE 2026, s. 19, 32.

Pułapka siedziała w dystraktorach. Na liście były i Rada, i Rada Europejska. CKE podkreśla, że przejście od cech instytucji do jej nazwy okazało się trudne, a błąd z zadania 17.1 często odbierał punkt także w 17.2, nawet osobom, które miały potrzebną wiedzę.

Darmowy materiał

10 zadań ze Zbioru zadań maturalnych z WOS-u 2027

Próbka naszego zbioru z kluczem odpowiedzi: 4 działy i 51 punktów do zdobycia. PDF wysyłamy na e-mail.

Pobierz 10 zadań Arkusze CKE z odpowiedziami →

Matura 2025: najtrudniejsze zadania

Arkusz z maja 2025 r. był przygotowany według wcześniejszej podstawy programowej. Miał 60 pkt i dwa zadania rozszerzonej odpowiedzi. Napisało go 14 887 tegorocznych absolwentów, a średni wynik wyniósł 32% przy medianie 27%. CKE oceniła egzamin jako trudny i zauważyła, że w arkuszu nie było zadań bardzo łatwych ani łatwych.

ZadanieCzego dotyczyłoWynik
19.2argumentacja dotycząca konfliktów na Środkowym Wschodzie9%
21zadanie rozszerzonej odpowiedzi: wypowiedź argumentacyjna15%
6.2uprawnienia organizacji pożytku publicznego16%
14.2preferencje dla mniejszości narodowych w wyborach parlamentarnych16%
14.3czy konwencja Rady Europy o ochronie mniejszości narodowych jest prawem wtórnym UE16%
15.2typy ładów międzynarodowych16%
13.1pakty praw człowieka ONZ z 1966 r.18%
9.2przepis Konstytucji PRL a obecne rozwiązania19%
11.2ustawa o zmianie Konstytucji a ustawa zwykła19%
5.2formy ustroju terytorialno-prawnego państw na mapie Europy20%

Przy zadaniu 14.3 CKE zwróciła uwagę, że w materiale była informacja o Radzie Europy, a mimo to zdający bardzo często uznawali konwencję za źródło prawa wtórnego UE. Pismo formalne wypadło w 2025 r. na 25%, a wypowiedź argumentacyjna na 15%.

Co łączy oba lata

  • Stowarzyszenia, fundacje i organizacje pożytku publicznego. Kłopot dwa lata z rzędu: 21% i 16% w 2025 r., 15% w 2026 r. W podstawie programowej to wymaganie VI.4.
  • Porównania konstytucji. W 2025 r. przepis Konstytucji PRL (19%), w 2026 r. Senat (27%) i kontrasygnata (34%). Trzeba znać dawne rozwiązania i obecne przepisy.
  • Od opisu do nazwy. CKE pisze we wnioskach z 2026 r., że zdającym zawsze łatwiej było scharakteryzować podane pojęcie niż ustalić pojęcie na podstawie charakterystyki.
  • Precyzja. Zadania wymagające konkretnej i precyzyjnej odpowiedzi, na przykład pełnej nazwy, sprawiały wyraźnie więcej trudności niż te, na które można odpowiedzieć swobodnie. W 2025 r. zadania otwarte miały średnio 29%, a zamknięte 47%.

Do zapamiętania z najtrudniejszych zadań 2026 r.

Każdy punkt opiera się na odpowiedziach z zasad oceniania CKE. W nawiasie podajemy numer zadania i wymaganie z podstawy programowej.

  • Stowarzyszenie to dobrowolne, samorządne, trwałe zrzeszenie o celach niezarobkowych, oparte na pracy społecznej swoich członków. Zrzeszenie i członkowie odróżniają je od fundacji (zad. 2, VI.4).
  • Rada (Unii Europejskiej) reprezentuje rządy państw członkowskich i zbiera się według dziedzin polityki. Radę Europejską tworzą szefowie państw i rządów. W 2026 r. jej posiedzenie zwołał przewodniczący Antonio Costa (zad. 17, XV.8).
  • Referendum lokalne inicjuje organ stanowiący jednostki samorządu albo mieszkańcy: 10% uprawnionych w gminie lub powiecie, 5% w województwie. Jest ważne przy frekwencji co najmniej 30%, a gdy dotyczy odwołania organu, przy udziale co najmniej 3/5 liczby osób, które głosowały przy jego wyborze (zad. 9.2, XI.16, XI.19).
  • Referendum ogólnokrajowe: zasady oceniania wymieniają jako inicjatorów Sejm, Prezydenta, Senat, Radę Ministrów, co najmniej 1/5 ustawowej liczby posłów i co najmniej 500 tys. obywateli. Wynik jest wiążący przy frekwencji powyżej 50%, a w referendum konstytucyjnym wymogu frekwencji nie ma (zad. 9.2).
  • Konstytucja PRL z 1952 r. nie przewidywała Senatu. Przywróciła go nowela z 1989 r., a wybory do Senatu były wtedy większościowe (zad. 7.2, XI.2, XIII.1).
  • Rzecznika Praw Obywatelskich powołuje Sejm za zgodą Senatu na 5 lat (zad. 8.2, XI.5, XI.7; Konstytucja, art. 209 ust. 1).
  • Samorząd: organ stanowiący województwa to sejmik województwa, organ wykonawczy gminy wiejskiej to wójt, a przewodniczący zarządu powiatu to starosta. Organ wykonawczy województwa ma charakter kolegialny, a organ wykonawczy powiatu powstaje w wyborach pośrednich (zad. 10.1–10.3, XI.19).
  • Kworum to wymóg ważności głosowania dotyczący minimalnej liczby osób, które w nim uczestniczą (zad. 13.3, XI.14).
  • Kontrasygnata: konstytucja marcowa wymagała podpisu premiera i właściwego ministra pod każdym aktem prezydenta. Dziś wystarcza podpis premiera, a prerogatywy prezydenta kontrasygnaty nie wymagają (zad. 11.2, XI.2, XII.1).
  • Subwencja a mandaty: partia dostaje subwencję z budżetu państwa już przy 3% głosów (koalicja przy 6%), a mandaty w Sejmie zdobywa od 5% (koalicja od 8%) (zad. 12.2).

Najczęstsze pytania

Które zadanie było najtrudniejsze na maturze z WOS-u w 2026 r.?

W arkuszu wos (22) zadanie 2: trzeba było rozstrzygnąć, czy fragment ustawy dotyczy fundacji. Poziom wykonania wyniósł 15%.

Jaki był średni wynik matury z WOS-u w 2026 r.?

W arkuszu wos (22) 44% przy medianie 42%. W arkuszu wos (19–21) 22% przy medianie 18%.

Czy zadanie rozszerzonej odpowiedzi jest najtrudniejsze?

W 2026 r. nie. Wystąpienie o budżecie obywatelskim wypadło na 42%, a CKE napisała, że nie było najtrudniejsze, za to najlepiej różnicowało zdających. W 2025 r. wypowiedź argumentacyjna miała tylko 15%.

Czy przed maturą 2027 warto rozwiązywać arkusz z 2025 r.?

To arkusz według wcześniejszej podstawy programowej, więc nie wszystkie zadania pasują do 2027 r. Część dotyczy treści, które są też w obecnej podstawie programowej, na przykład stowarzyszeń i fundacji. Na naszej stronie z arkuszami zaznaczamy, które arkusze pasują do matury 2027.

Gdzie znaleźć sprawozdania CKE?

Na cke.gov.pl w zakładce „Wyniki, sprawozdania” egzaminu maturalnego w Formule 2023. Linki do sprawozdań z WOS-u są na końcu artykułu.

Źródła

  1. CKE, Sprawozdanie z egzaminu maturalnego 2026, wiedza o społeczeństwie (25.09.2026), s. 4–5, 7–19, 21–32, 44–46, 49.
  2. CKE, Arkusz MWHP-R0-100-2605 (maj 2026), zadania 2 i 17.
  3. CKE, Zasady oceniania, arkusz MWHP-R0-100-2605, s. 4–5, 9, 11–17, 20, 24–25 (odpowiedzi i wymagania przy zadaniach 2, 3, 7.2, 8.2, 9.2, 10.1–10.3, 11.2, 12.2, 13.3, 17).
  4. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., art. 209 ust. 1.
  5. CKE, Sprawozdanie z egzaminu maturalnego 2025, wiedza o społeczeństwie, s. 7–16, 19–38.
  6. CKE, Informator o egzaminie maturalnym z wiedzy o społeczeństwie od roku szkolnego 2025/2026.
AW

Zespół Akademii WOS-u

Kursy z WOS-u tworzy u nas dwóch absolwentów Uniwersytetu Jagiellońskiego z wyróżnieniem, prawnik i socjolog. Każdy z nas uczy działów zgodnych ze swoim wykształceniem. Poznaj nas

Przećwicz takie zadania z nami

W kursie Matura PRO dostajesz wszystko z kursu Matura 100%, a do tego Kurs Praktyczny, czyli 30 h rozwiązanych arkuszy CKE, oraz Zbiór zadań 2027.

Zobacz kurs Matura PRO

Wolisz zacząć od samej teorii? Kurs Matura 100% to 157 lekcji wideo (50 h), 9 matur działowych i 20 h warsztatów na żywo.