Jak napisać wypracowanie na maturze z WOS-u?

Wypowiedź argumentacyjna czy też „wypracowanie” na maturze z wiedzy o społeczeństwie to ostatnie oraz najwyżej punktowane zadanie całego egzaminu maturalnego. Za w pełni poprawne rozwiązanie można otrzymać aż 7 punktów, co stanowi niemal 12% ogółu punktów możliwych do zdobycia. Zyskać te cenne punkty to tak jak zmienić swój wynik z 70% na 82%. To kolosalna różnica, biorąc pod uwagę, jak gęsto ściśnięci są kandydaci na listach rekrutacyjnych na studia. Pomyśl sobie, że pierwszy wynik może postawić Cię idealnie na progu punktowym w rekrutacji, podczas gdy drugi z nich niemal z pewnością zagwarantuje Ci wymarzone studia.

Niestety ilość stresu narastającego wokół tego zadania jest wprost proporcjonalna do wysokiej ilości punktów, jakie można z niego uzyskać — a niesłusznie. Wypracowanie jest dużo prostsze, niż mogłoby się wydawać. W kolejnych akapitach wyjaśnię Ci, dlaczego ostatnie zadanie na Twojej maturze nie jest czymś, czego powinieneś się bać oraz przekażę Ci kilka praktycznych wskazówek, które jeszcze podwyższą Twój wynik i poprawią Twoje przygotowania maturalne.

Powszechny lęk przed wyprawowaniem na maturze z WOS-u w dużej mierze może być następstwem sporego nieporozumienia. Wielu uczniów zostało wprowadzonych w błąd podczas przygotowań maturalnych, w momencie, kiedy pierwszy raz mieli styczność z formą ostatniego zadania. Większość nauczycieli, podręczników, repetytoriów oraz wszelkich źródeł przygotowujących do matury z WOS-u (rzecz jasna, poza kursami na naszej stronie) prezentują starą formę wypracowań i wymagają ćwiczeń na niej. Przez co duża część maturzystów jest przekonana, że wypracowanie ze starej formuły jest tożsame z wypracowaniem w nowej formule matury. Jest to nieprawda.

Nowe wypracowania są znacznie prostsze. W wypracowaniach maturalnych sprzed 2023 roku należało zaprezentować bardzo głęboką wiedzę oraz umiejętności dobrego kojarzenia faktów. Szczególny problem stanowiło pierwsze wymaganie, ponieważ polecenia często odnosiły się do bardzo szczegółowych i skomplikowanych zagadnień. W nowej formule polecenia i wymagania są znacznie prostsze. Oczywiście wciąż należy wykazać się pewnymi umiejętnościami, ale są one dużo łatwiejsze do opanowania.

Co w takim razie należy zrobić, żeby osiągnąć wysoki wynik?

Na początku zwróćmy uwagę na zasady oceniania tego zadania. Niestety owe zasady przyznawania punktów nigdy nie są transparentne i zna je tylko egzaminator. Maturzysta musi się domyślić, za co będzie oceniany. Jest to spora wada tego typu zadań, ale nie mamy wyjścia i musimy się do tego dostosować. W związku z tym pierwszym zadaniem będzie wywnioskowanie, co na karcie oceniania będzie miał nasz egzaminator. Możemy się tego domyślić po tym, w jaki sposób jest sformułowane pytanie. Np. gdy polecenie zaczyna się od słowa „Porównaj…” możemy z dużą dozą prawdopodobieństwa przypuścić, że dostaniemy 2 punkty za wymiennie kilku podobieństw, 2 punkty za wymienienie kilku różnić i 2 punkty za sumaryczną ocenie podobieństwa (ostatni punktu zazwyczaj dawany jest za ogólny stan wiedzy, elokwencję i styl łączenia faktów). Na podstawie tych informacji należy sformułować plan pracy i zadbać o to, aby wyczerpująco odnieść się do każdego punktu, z którego spodziewamy się, że będziemy oceniani.

Co zawrzeć w treści?

Od kiedy mamy do czynienia z nową maturą sprawa jest znacznie prostsza. Tak naprawdę do napisania wypracowania maturalnego na dobry wynik, wystarczy umiejętnie korzystać z materiałów źródłowych. Oczywiście kluczowe jest, jak z nich skorzystamy. Musimy umiejętnie powiązać zaprezentowane w materiałach źródłowych treści z tym, co widnieje w poleceniu zadania. Wymaga to pewnej wiedzy i doświadczenia, co jest stosunkowo łatwe do opanowania przez praktykę pracy z arkuszami maturalnymi. Bardzo istotne jest to, aby w swojej pracy odnieść się do każdego z materiałów źródłowych. Postaraj się zawrzeć co najmniej dwa zdania, które wprost powołują się na każdy z materiałów z osobna.

Na co uważać?

Pamiętaj, że to wypracowanie maturalne i Twoim celem jest zdobycie jak największej ilości punktów. Nie traktuj tej pracy pisemnej jako manifestacja własnej opinii na dany temat. Musisz pisać „jałowo”, czyli tak, aby nie wspierać żadnej ideologii ani postawy. Musisz niuansować, zawsze pokazywać perspektywę i argumentację dwóch stron. Na potrzeby matury koniecznie zdystansuj się wobec tego o czym piszesz. Najlepiej własną opinię pozostaw na chwilę omawiania swojego egzaminu z koleżankami i kolegami z klasy. Poza tym, wystrzegaj się słów takich jak: zawsze, nigdy, wszyscy, nikt itp. Zamiast tego pisz: często, rzadko, większość, mniejszość itd. Zauważ, że zdanie „Wszyscy Rosjanie wspierają Putina” jest najprawdopodobniej błędne i możesz spodziewać się, że Twój egzaminator to zauważy i obetnie Ci punkty. Zamiast tego napisz „Większość Rosjan wspiera Putina”. Wyrażasz tę samą myśl, ale bardziej precyzyjnie. Dbaj o precyzje zdań i staraj się konstruować takie stanowiska, które trudno jest podważyć. 

Trzymamy za Ciebie kciuki! Jeśli chcesz kompleksowo przygotować się do matury z WOS-u, sprawdź nasze kursy maturalne.